Addio, Antonio (1937-2017)

De diepte van het leven vangen is een kunst. Antonio Carluccio, Italiaans chefkok en paddenstoelenkenner, beheerste die levenskunst met een losheid die je laat glimlachen. Niet alleen in zijn keuken, maar vooral in zijn hart. Wat hij aanraakte, kreeg glans.  Addio, Antonio.

Advertenties

Aardvruchten? (2)

Het Sint-Maartensfeest komt op stoom. Dit jaar heeft onze school gevraagd om niet een pompoen uit te hollen, maar een aardvrucht. Suikerbieten, koolrapen, pastinaken, bieten – alles wat onder de grond groeit. In het donker.

Hoe zat het ook alweer?
Gisteren kon je hier al lezen waarom een knol een andere betekenis heeft voor dit jaarfeest dan een pompoen. Via Facebook reageerde Tim van Tongeren, archeologisch onderzoeker vanuit Engeland. Hij kon de verschillen nog wat verder toelichten. En hij vond het goed om zijn verhaal aan deze blog toe te voegen (lees onder de foto verder). Dankjewel Tim!

Vang de zon en heb een fijne Sint-Maarten!

Sint-Maarten

bron:poppelien.nl

Verder gaan we de herfst in; de boer heeft alles geoogst, als laatste nu ook de wortelen, knollen en aardappelen. Bloemen, planten en bomen laten hun kleurige blaad­jes vallen, zo is de aarde bedekt met een wam kleed. Alle kleine diertjes trekken zich in de aarde terug. Het wordt steeds donkerder – de winter nadert.

Dan komt aan het begin van de winter ons Sint-Maartensfeest: knollen en wortelen wor­den uitgehold om er lantarens van te maken. Met een lichtje erin zie je pas goed, hoe ook in deze aardvruchten het zonlicht verborgen zit. Dit is ons eerste kleine lichtje aan het begin van de wintertijd.

vrijeschoolpedagogie.com

Het hoe en waarom van vrijeschoolrituelen en tradities vind je vaak toegelicht op deze site van oud-vrijeschoolleraar Pieter Witvliet. Een goudmijn!

Knollen dus…
“De keuze voor een knol uit de aarde is zover ik weet altijd ‘de norm’ geweest voor de St. Maarten lantaarn. Inderdaad om de reden die in de blog van Manon beschreven staat, het licht, de energie die in de bolletjes en knolletjes onder de grond bewaard blijft gedurende de winter en die dus in het voorjaar weer tot uitdrukking komt. Tevens in algemenere zin het ‘naar binnen gaan’. Daar wordt rond Michaël mee begonnen.

We komen thuis van een zomer vol ‘losbandigheid’ vakantie, weg van huis, buiten genieten. In de herfst keren we terug naar onze huizen, ons werk, school etc. Ook figuurlijk keert de energie van de aarde terug. In de zomer rijkt deze tot in de hemel, maar gedurende de herfst wordt deze, vanaf Michaël, steeds verder teruggehaald. Het knolletje uit de grond verbeeldt dus letterlijk het licht, de energie, die vanuit de buitenwereld in de aarde wordt opgenomen.

De pompoen groeit op de aarde en niet erin. Dat maakt dat dit gewas de achterliggende antroposofische gedachte van de traditie minder goed dient. De pompoen is daarentegen een stuk makkelijker uit te hollen en te bewerken. Jongere kinderen kunnen het vaak zelf en dat is voor veel scholen een reden om overstag te gaan.

Jack-O-Lantern-Lane-2016-006-900x600
Pompoenen zijn de basis voor een fraai versierde Jack’O-Lantern tijdens Halloween in Amerika. Oorspronkelijk werden hier knollen voor gebruikt.

Het pompoengebruik is trouwens overgenomen van de Halloween traditie in Amerika en elders in de Angelsaksische wereld. Dit feest ontstond in het oude Keltische Ierland en Schotland, onder de naam Samhain, voordat het mee migreerde met de Ieren naar Amerika. Oorspronkelijk werden knollen gebruikt – en geen pompoenen. Deze oorspronkelijke traditie van de versierde Jack ‘o Lantern wordt in Ierland gelukkig weer wat nieuw leven ingeblazen.

Knollen dus! Lekker traditioneel en terugvoerend op de aloude tradities van het Sint-Maartensfeest én de feesten die er aan vooraf gingen, ver voordat het Christendom tot onze gebieden doordrong.

Fijne Sint Maarten allemaal!”

Tim van Tongeren

Kunst is zuurstof

narrative-794978Kinderen zijn nieuwsgierig, volwassenen hebben een mening.
Hoe sterker iemands mening is, hoe zwakker zijn nieuwsgierigheid.

Rindert Kromhout

Kinderboekenschrijver Rindert Kromhout maakt zich zorgen. Zijn zorg zou de onze moeten zijn, want hoe is het gesteld met de kunsten en cultuur binnen het onderwijs in Nederland? Beroerd, ook nu ‘de crisis’ voorbij is. Eerst wegbezuinigd en weggehoond, maar niet omarmd nu het economisch tij gekeerd is. Kromhout kan het weten, want hij las honderden uren voor op scholen en was gastspreker op pabo’s. Het is schokkend te lezen wat hij op die pabo’s meemaakte. De bakermatten waar onze nieuwe juffen en meesters worden opgeleid, maar waar het vak jeugdliteratuur al jaren geleden werd geschrapt. En waar voor alle kunst en cultuur griezelig weinig ruimte is in het curriculum. Hoe moeten deze nieuwe leerkrachten onze kinderen mee gaan nemen in de wereld van verhalen en beeldverhalen, als ze er zelf niet vertrouwd mee zijn (en liefst veel meer dan dat)?

Kromhout sprak zich er tot woedens toe over uit in zijn Annie MG Schmidt lezing dit voorjaar. Lees zijn boeiende betoog en je voelt de noodzaak van zijn pleidooi: Veranker kunst en cultuur in het onderwijs aan kinderen én aan leraren in opleiding.

Dit is geen ‘dingetje’ maar een DING
Als het ons niet meer lukt om ons te verbinden met wat mensen scheppen, hoe kunnen we elkaar dan nog begrijpen? Als er één serum te bedenken is tegen hardvochtigheid, onverschilligheid en oogklepperij – met alle ellende vandien – dan is het onze verbeeldingskracht en inlevend vermogen. Van mens tot mens.

dead-poets-society-1-1

Kromhout kwam ook met een belofte: dat hij zich tot op het Binnenhof druk blijft maken over de niksige, marginaliserende manier waarop wij in Nederland omgaan met de kunsten. Oók in het onderwijsbeleid. Ga maar na. Terwijl Rutte III zich op de borst klopt over het aanspreken van ‘gewone mensen’, komen ze niet veel verder dan een symbolisch bezoekje van alle schoolkinderen aan het Rijksmuseum. Kunst is geen uitje, het is zuurstof.

Kromhout pleit terecht voor verhalen en kunst brengen in ons leven – elke dag. Gewoon in de klas dus – want dáár gebeurt het, dat is de leefwereld van kinderen. En wie staat daar het dichtste bij en kan hen begeleiden, enthousiasmeren en aanmoedigen? De leerkracht.

Teken & deel!
Kromhout hield woord. Hij startte een petitie, die op 31 oktober aangeboden gaat worden aan de kersverse Tweede Kamer. Nog vijf dagen te gaan… Help deze petitie groot te worden. Teken en deel!

Veranker kunst en cultuur in het onderwijs aan kinderen én aan leraren in opleiding.

 

Tand-heel-kunde

Mooi woord om eens echt bij stil te staan, tand-heel-kunde. Gaan we uitgebreid doen met tandarts Peter Borm. Zijn wortels liggen ‘aan den overkant’, maar zijn bloeiende praktijk Aesculus Cortex vind je vlak achter het station in Arnhem. Grijp je kans om eens met andere ogen te kijken naar het gebit.

Als een van de weinige tandartsen in Nederland combineert Peter Borm reguliere tandzorg met een visie op hoe mensen zich ontwikkelen. Ons gebit weerspiegelt die ontwikkeling. Niet alleen als we nog kinderen zijn, met een melkgebit, maar ons hele leven lang. Peter Borm komt vertellen en veel laten zien – hij heeft een enorme collectie gipsafdrukken en foto’s opgebouwd over de binnenwereld achter onze lippen. Wat kan hij zien aan tanden, tong, speeksel en mondholte?

lips-2548150
Veel meer dan we misschien denken. Uitdrukkingen als ‘iets voor je kiezen krijgen’ of ‘je ergens in vastbijten’, zeggen dat eigenlijk al. Toch zijn we nog steeds het meest vertrouwd met het materieel benaderen van ons gebit. Tanden zijn schoon of niet, ze bevatten een gaatje of niet – en daar moet dan wat mee. Voor Peter Borm is dat niet het hele verhaal, want waarom heeft iemand last van gaatjes, tandsteen of slijtage? Hij verdiept zich dus ook in de achterliggende oorzaken, zodat deze kunnen worden aangepakt. En dan kom je uit bij wat mensen meemaken in hun leven: life events en stress bijvoorbeeld, maar ook veerkracht en levenslust. Daarom bespreekt Peter Borm casussen ook het liefst met de huisarts van zijn cliënten. Zijn ervaring is dat zij samen, mét de cliënt, meer zien en begrijpen. Moeten zij naar de mondhygiënist of is er meer nodig? Vitamine D, magnesium, beweging of misschien eens echt goed op vakantie om uit te rusten? En dat helpt mensen om zelf tot besluiten te laten komen – een kerngedachte binnen de antroposofische geneeskunde. Zelf verantwoordelijkheid dragen en regie voeren komt je genezing ten goede.

Benieuwd? Lees dit interview eens.
Een heldere inleiding vind je ook in het boek ‘De eerste zeven jaar: kinderfysiologie’, van kinderarts Edmond Schoorel (herziene uitgave 2014, uitgeverij Christofoor).

vrijdag 27 oktober
Elke tandarts volgt dezelfde opleiding in Nederland. Sommigen studeren daarna ook antroposofische geneeskunde. Centraal daarin staat de ontwikkeling van de mens op fysiek, geestelijk en gevoelsgebied. Waarom verdiepte Peter Borm zich hierin en wat levert dat op? Ook vertelt hij over de eigenaardigheden van het menselijk gebit – van voor de geboorte tot op hoge leeftijd.

zaterdag 28 oktober
Op zaterdagmorgen gaan we vanuit deze informatie kijken naar praktischer vraagstukken. Hoe kun je een gebit reguleren? Kan dat ook anders dan met een beugel? Bestaat er zoiets als het remineraliseren van tanden? En wat is fluor nu precies? Na de lezing verzorgt peuterjuf Bonnie een viltworkshop. Je gaat tegen 13.30 met een zelfgevilte kabouter het weekend in 😉

Entree
vrijdag € 10,- / zaterdag € 7,50 / combiticket € 15,- / aanmelden via info@vsz.nl
Vrije School Zeeland, W. Arondeusstraat 59, Middelburg.

Kinderopvang op zaterdag: € 3,- per gezin, aanmelden verplicht: info@vsz.nl

De Inspiratieweekenden worden mogelijk gemaakt door de Antroposofische Vereniging in Zeeland, VSZ en Inspiratie voor Ouders

In the mood for autumn

Omdat het (bijna) herfstvakantie is, dit lieve liedje dat wordt opgeluisterd door prachtige transparanten. Soms zie je niet meer wat de mogelijkheden zijn van een techniek, totdat je er iets nieuws mee doet. Dat bleek ook toen we de eerste Familieplanner maakten: die mocht fris en eigentijds zijn. Pasten daar nou transparanten in of niet? Pas toen we de planner konden vasthouden, bleek het een gouden greep. Kleurrijk, verrassend en vol van sfeer – met dank aan Kirstin Balm en Lotte van Baalen ❤

Gun jezelf een zen-avondje op zijn tijd en probeer eens iets. Kies je kleuren, werk aan je eigen beeldverhaal of doe inspiratie op in deze post.

Annie heeft gelijk

Neuzen in boekenwinkels is misschien nog wel
een groter genoegen dan
het lezen van de boeken zelf.

Annie M.G. Schmidt

En om dat oergenoegen maar zo vroeg mogelijk door te geven aan je kroost, organiseert de NS op de laatste dag van de Kinderboekenweek een Kinderboekenruilbeurs op de stations van Utrecht Centraal en Amsterdam Centraal (15 oktober van 10 tot 16 uur).

people-2595510

Je kind kiest een boek uit zijn eigen kast, stopt er een ruilbriefje in, neemt het mee en treint naar een kast met 1000 boeken. Daar kan hij snuffelen, ruilen en kiezen. Misschien vindt hij een boek van een ander kind, misschien kiest hij wel voor een heel nieuw exemplaar. Daarna nog lekker even luisteren naar een voorlezende conducteur of kinderboekenschrijver in de speciale mini-voorleescoupé. Kijk, dat is nou inhoud geven aan sponsorschap ❤

Vind je Utrecht of Amsterdam te ver? Check de plannen van je favoriete boekhandel en de bieb. Bij bibliotheken vind je trouwens vanaf 4 oktober ook een speciale Kinderboekenweek Doe-krant.

Kinderboekenweek
Het thema is dit keer ‘Gruwelijk eng!’

4 t/m 15 oktober

Plezier!

Wellicht zijn alle draken in ons leven…

 

Aartsengel Michael
Aartsengel Michael, Peter Heinrich Windhausen, wandschilderijng in de pastorie van Waldniel (D), waarschijnlijk na 1883.

Wellicht zijn alle draken in ons leven
Uiteindelijk princessen
Die er in angst en beven slechts naar haken
Ons eenmaal dapper en schoon te zien ontwaken.

Wellicht is alles wat er aan verschrikking leeft
In diepste wezen wel niets anders dan iets
Wat onze liefde nodig heeft.

Rainer Maria Rilke

Wees dapper en mild en heb je uitdagingen lief.
Vertrouw er maar op dat er altijd weer vleugels zijn om je op te tillen.
Mooie Michaëlstijd!

Wanneer ging jij voor het eerst naar de bioscoop?

Kun jij je nog herinneren wanneer je voor het eerst naar de film ging? Tijdens een logeerpartijtje bij mijn lievelingsnichtjes mocht ik mee naar Pinkeltje. Hoe oud zal ik zijn geweest? Een jaar of zeven, acht misschien? Van de entourage herinner ik me weinig, maar het rode puntmutsje in het raamkozijn van schrijver Dick Laan zie ik nóg voor me.

Daar moest ik aan denken toen ik vanmorgen in dagblad Trouw het interview las met  scenarioschrijfster Mirjam Oomkes. Ze kreeg het voor elkaar om een complete speelfilm te maken, gebaseerd op het versje Dikkertje Dap van Annie M.G. Schmidt. Hoe iconisch en wereldberoemd dat versje in Nederland ook is, het telt slechts 34 regels. Hoe doe je dat? Oomkes: “Omdat Dikkertje in het versje vertelt dat hij het a,b,c leert, kwamen we op het idee om een verhaal te schrijven over een jongetje dat voor het eerst naar school gaat.” Met een kersverse eersteklasser in huis, was mijn nieuwsgierigheid gewekt.

slideshow_dikkertje-dap_st_7_jpg_sd-high_-victor-arnolds

Toen sneed Oomkes iets aan wat je zelden hoort, maar waardoor wij al jaren geen haast hebben met bioscoopbezoek. Dat kinderfilms toch vaak iets te eng en spannend zijn voor de allerkleinsten. Oomkes – zelf moeder van twee jonge kinderen: “Dat is iets waar we erg op gelet hebben bij het schrijven: dat het plezierig is voor peuters en kleuters, en tegelijk ook vermakelijk voor oudere kinderen, en voor meegetroonde ouders en grootouders.”

Misschien troont deze ouder haar eersteklasser in de herfstvakantie dus voor de eerste keer mee naar de bioscoop. Dikkertje Dap gaat a.s. zondag in première tijdens het Nederlands Filmfestival. Te zien vanaf 4 oktober. Werelddierendag 🙂

Wanneer ging jij voor het eerst naar de bioscoop?

Trailer van de film: https://www.film.nl/films/dikkertje-dap.html

 

Hoe blijf je in verbinding met je kind?

birthday-cake-757103
Vier alles wat er te vieren valt (en vergeet jezelf niet)
Hoe blijf je in verbinding met je kind?
* noem kinderen bij hun naam
* leef mee met wat zij beleven
* lees hen voor, ook al kunnen ze al lang zelf lezen
* maak je hoofd vrij als je met hen bezig bent
* zeg sorry als je iets niet goed hebt gedaan
* verras ze met iets in hun lievelingskleur
* zwijg als ze je iets willen vertellen
* benoem wat je leuk aan hen vindt
* vraag ook eens hulp aan hen
* vier alles wat er te vieren valt
 
Zo maar een greep uit de vele praktische tips die speltherapeute Micheline Mets geeft in haar boek, dat ik besprak voor Gezondheidsvereniging Antroposana. De boekbespreking vind je hier. Een uitgebreider interview maakte ik voor hun tijdschrift Stroom. Net verschenen in print, over een tijdje te downloaden als pdf op antroposana.nl/stroom/archief.
 
Spelenderwijs verbinden en hechten: met meer dan 100 spelletjes, Micheline Mets
ISBN 9789088506932
uitgeverij SWP, € 27,50