Woorden om op te vasten #1

Carnaval was klein, misschien wel bijna onzichtbaar dit jaar. Maar de vastentijd kunnen we misschien wel beter dan ooit beleven. Steeds meer mensen hebben er wat mee, want jezelf aanzetten tot bezinning kan van alles afstoffen in je binnenwereld. Je kunt jezelf iets onthouden of jezelf juist consequent uitnodigen uit je comfortzone te stappen. Vandaag met Herman Wijffels in je achterhoofd. Lees, ga naar buiten en kijk eens goed om je heen. Of mijmer over hoe vrouwelijke waarden leidend kunnen worden in je handelen.

In de natuur vind je de ideale verhouding tussen de twee krachten terug in de gulden snede, een wiskundige verhouding. De vrouwelijke, vormgevende kracht moet groter zijn dan de mannelijke, initiërende groeikracht; anders barst de bloem, plant, schelp, wat dan ook, uit zijn voegen. Is dat niet precies wat gebeurt tussen mens en aarde? (…) Het herstel van het draagvlak van de aarde moet op alle terreinen leidend zijn, we moeten leren leven binnen de grenzen van wat de planeet aankan en daar heb je de volle inzet van die vrouwelijke waarden voor nodig.

Herman Wijffels, econoom

De vastentijd is een van oorsprong christelijke periode van bezinning die wordt ingeluid door Carnaval en duurt tot Pasen. Tussen Aswoensdag en Pasen liggen 46 dagen. Binnen de Katholieke kerk wordt niet gevast op de zes zondagen tijdens deze periode – de eigenlijke vastentijd duurt daarom veertig dagen.

De lichte helft van het jaar begint!

Wat is het grijs en nat de laatste dagen – je zou bijna vergeten dat zich daarbuiten, diep onder de grond, zich een gigantische metamorfose voltrekt. Er komt weer meer warmte vrij, de buitentemperatuur is zacht en dat maakt dat alle sapstromen weer op gang komen. Alles wat kan groeien en bloeien wordt door Moeder Aarde wakker gekust. Ook wij! Maria Lichtmis kun je op 2 februari op allerlei manieren markeren. Waar heb je zin in? Wat past er bij jullie? Houd het licht en luchtig, want dat zijn precies de kwaliteiten die we weer verwelkomen. Misschien heb je gewoon zin in pannenkoeken. Scrol dan helemaal omlaag voor het lekkere recept voor zonneflensjes. Go with the flow!

Voordat Maria-Lichtmis als christelijk feest gevierd werd, was 2 februari de dag van Vrouw Holle – een van de bekendste figuren uit de sprookjes van de gebroeders Grimm. Zij waakt over het gebied tussen dood en nieuw leven. Het meisje dat in het verhaal haar bed moet opschudden – totdat de veren in het rond dwarrelen – wordt door Vrouw Holle voorbereid op een volgend leven. Dit sprookje gaat over innerlijke reiniging: van jezelf, maar daarmee ook van de ander. Want als Vrouw Holle haar bed opmaakt, dan sneeuwt het op aarde. Bestaat er iets smettelozers dan geruisloze, verse sneeuwvlokken?

Charlotte Dematons schilderde misschien wel de ultieme Vrouw Holle, voorop de dikke Grimm. Fijn verhaal om voor te lezen deze dagen.

Thuis Maria Lichtmis vieren
Zonder de bedding die vrijescholen er in de klas aan geven voelt het misschien onwennig, maar gun het jezelf om dit jaarfeest thuis te vieren. Met een klein gebaar kun je al tastbaar maken dat de lichte helft van het jaar nu echt begint! Met Sint Maarten waren we ons bewust dat de zon zich terugtrok en holden we een aardvrucht uit om daarin een vlammetje te laten branden en mee naar binnen te nemen. Het werd donkerder en stiller, totdat we in het hart van de donkere helft van het jaar aanlandden en eind december de geboorte van nieuw licht vierden, met Kerstmis en / of midwinter. Nu is de tijd waarin we zélf de stap naar buiten zetten, met een laatste kaarslichtje, op zoek naar de eerste groene sprieten of bolletjes die hun kopjes boven de grond steken. Laaf je eens aan dat beeld: je warmt op, strekt je uit en laat jezelf zien! Dat is precies wat deze tijd van ons vraagt. Vertrouw maar op het licht en de kracht van de zon.

Grote Poets?
De maand februari dankt zijn naam aan het Latijnse woord ‘februare’, wat zuiveren betekent. Er was ooit een traditie om in deze tijd je huis grondig te reinigen en luchten. Geen gek idee, want als de zon zich nu laat zien, schijnt hij zijn licht ongenadig scherp naar binnen. Misschien zijn we niet meer met zijn allen tegelijk het beddengoed aan het luchten of de stoep aan het schrobben, maar deze week zijn de schoonmaakmiddelen wel degelijk in de aanbieding bij de supermarkt. Wat is er mooier dan dat lengende daglicht verwelkomen in een opgefrist huis? Laat de kinderen hun kamer opruimen of haal samen de bezem door het huis. Een emmertje sop is sowieso een vrolijke bliksemafleider, als jullie toe zijn aan wat hilariteit. Maar sta niet gek te kijken als je ineens noeste helpers hebt.

Fris begin
Je kunt natuurlijk ook kiezen voor een sopje onder de douche of in bad. Dan reinig je je innerlijke huis. Maak er een rustmoment van voor jezelf of juist een schuimspektakel: met zijn allen zingend in de badkamer. Geen zin in geplens of drukte? Stop dan een opschrijfboekje en een pen in je jaszak, loop naar buiten en zoek een fijne groene plek op. Schrijf eens op wat je wilt ontwikkelen de komende tijd. Aan wie of wat wil je aandacht besteden? Wandelen is sowieso een lekker begin van de dag om je lijf een beetje wakker te maken. Samen met je kinderen of juist alleen. Voel wat je nodig hebt. Misschien ga je dinsdag de zon wel begroeten op je ochtendwandeling. Valt mee hoor: hij komt op om 08.18 uur.

Kaarsjes horen erbij!
Als je zin hebt om er een echt licht-feest van te maken, kun je dit weekend misschien drijfkaarsjes maken van de laatste beetjes kaarsvet die je in huis hebt. Verwarm de restjes au bain marie in een blikje, giet ze in een vorm, lontje erin. Dat kunnen walnootschillen zijn, maar als je daar niet aan kunt komen, heb je misschien nog wel een siliconen vorm liggen voor kleine sboepjes of koekjes. Als je bijenwas hebt, is het heerlijk om binnen te werken: je huis zal zich vullen met die heerlijke zoete geur. Bijenwas zuivert bovendien de lucht. Dat geldt helaas niet voor stearine of paraffine, waarvan de meeste andere kaarsen worden gemaakt. Je kent het wel, die vettige walm, soms zelfs zwartig. Geurkaarsen zijn helaas ook niet zo onschuldig: vaak zijn het ronduit chemische stoffen die daarin verwerkt worden. Smelt je kaarsvet dan liever buiten, boven een primusgasje bijvoorbeeld. Veel minder ongezond voor je huisgenoten en het levert je geen extra poetsklusje op. Of ga voor makkelijk en zet een paar waxinelichtjes in een schaal met een laagje water.

Met het sfeervolle Sint Maartensfeest begon de Grote Kersttijd. Veertig dagen lang telden we af, via advent, tot Kerstmis. Daarna duurde het nog eens veertig dagen tot dit laatste lichtfeest een nieuw groeiseizoen aankondigt op 2 februari: Maria Lichtmis!

Meer lentesfeer
Zelfs nu de meeste winkels dicht zijn, lukt het vast om een beetje lentesfeer in huis halen: een hyacint op een vaasje of een paar bolletjes kun je vinden bij de supermarkt. Of lepel er een paar uit je tuin, als je die hebt. Een beetje kleur en geur kan zoveel doen! Maak een mooi plekje op tafel, met een fijne tekening, kaart of andere vindsels erbij. Laat de bolletjes eerst in huis bloeien. Poot ze na afloop in de tuin of bewaar ze voor volgend jaar op de pot. Ze laten zich vast weer zien!

Pannenkoeken!
Niks moet, maar kinderen vinden pannenkoeken altijd een feest. In Frankrijk worden ze van oudsher gebakken met Maria Lichtmis. De ronde vorm zou verwijzen naar de zon, die vanaf nu iedere dag aan kracht wint en langer schijnt. Wie pannenkoeken at met Maria-Lichtmis, zou het hele jaar van voorspoed verzekerd zijn. Wie wil dat nu niet? In de Jaarplanner publiceerde ik al eens het recept van Henja Schneider. Het maakt je pannenkoeken absoluut smakelijker! En buiten bakken… ook leuk!

Zonneflensjes

200 g bloem
4 eieren
5 dl koude melk
2 eetlepels honing
60 g roomboter
snuf fijn zeezout

Smelt de roomboter zachtjes en laat afkoelen tot lauw. Klop bloem, eieren, honing en zout tot een glad mengsel. Voeg al kloppend, geleidelijk de koude melk erbij. Niet te snel, dat voorkomt klontjes. Klop daarna de gesmolten boter door het beslag. Laat op een koele plek zeker een uur rusten. Bak de flensjes daarna in een klein klontje boter. Lekker met hazelnootpasta en gehakte nootjes, rozengelei of ahornsiroop!

bron: ‘Feestrecept’ van Henja Schneider uit Trouw 01.02.2019

Benieuwd hoe jullie Lichtmis-moment eruit gaat zien! Fotootjes en berichtjes zijn welkom op Facebook & Instagram: @inspiratievoorouders

Verder lezen?
Verder zingen?
Vrijeschoolpedagogie




Gedichtendag

Voor iedereen die zich rusteloos voelt, zorgen heeft of iets of iemand mist, dit gedicht dat ons herinnert aan de grootste familie waarvan we allemaal deel uitmaken. Gisteren. Vandaag. Morgen. Overmorgen.

En omdat de maan vol is vannacht.


The peace of wild things

When despair for the world grows in me
and I wake in the night at the least sound
in fear of what my life and my children’s lives may be,
I go and lie down where the wood drake
rests in his beauty on the water, and the great heron feeds.
I come into the peace of wild things.
who do not tax their lives with forethought
of grief. I come into the presence of still water.
And I feel above me the day-blind stars
waiting with their light. For a time
I rest in the grace of the world, and am free.

Wendell Berry

foto: Annie Spratt | Unsplash






Transparanten gezocht! En bordtekeningen.

Leef je graag met de seizoenen? Mis je het vieren van de jaarfeesten in gezamenlijkheid? Laten we dan proberen om eigentijdse maaksels samen te brengen in de komende editie van de Jaarplanner! Transparanten werken heel mooi, maar ook bordtekeningen zijn van harte welkom. Lekker aan de slag of geef deze oproep door aan juffies, meesters, chalk- en handlettering-liefhebbers !

Sfeermakers
Iedere editie lukt het om maandelijks een mooi maaksel af te beelden in de Jaarplanner. Hieronder zie je een aantal voorbeelden van transparanten die de afgelopen jaren te vinden waren in de maanden september tot en met februari. Vooral transparanten en bordtekeningen zijn echte sfeermakers die het kunstzinnige van het vrijeschoolonderwijs laten stralen. Het vinden van eigentijdse transparanten en bordtekeningen is altijd een klus, en nu we de klassen niet binnen kunnen wandelen helemaal. Deze transparant over de Kersttijd bijvoorbeeld, werd door drie ouders van de kleuterklas gemaakt van Vrijeschool Zeeland in 2017. Ieder jaar siert het een van de bovenlichten van de kleuterklas. Fijn om daar via de Jaarplanner nog veel meer mensen van te laten genieten!



Samen kunnen en weten we meer! Laten we met elkaar zichtbaar maken wat we thuis en op school maken! Heb je een schoolbord thuis of nog wat vloeipapier liggen? Dan ben je van harte uitgenodigd om iets te maken en in te sturen voor de Jaarplanner! Wie weet, prijkt jouw maaksel in de jubileumeditie, die begin mei 2021 zal verschijnen bij uitgeverij Christofoor. Je helpt ook door deze oproep door te sturen aan andere enthousiaste makers.

Vergeet lente en zomer niet
Voor de donkere helft van het jaar is er veel te verzinnen en wordt van oudsher veel gemaakt, maar het mooiste is natuurlijk om het hele jaar rond te vangen in kleur! Bordtekeningen en transparanten die passen bij maart tot en met augustus zijn extra welkom. Denk: lentegroen, zwaluwtjes, midzomervuur, moestuin, zon zee en strandplezier, kamperen of de sterrenregens in augustus. Ook leuk: inspelen op mooie momenten in het calendarium: Michaël, Sint-Pannekoek, Kinderboekenweek, midzomer, de Twaalf Heilige Nachten, Oud & Nieuw…

Hoe kun je mee doen?
Maak wat je wilt maken voor je eigen seizoenstafel of klas en fotografeer het bij daglicht in hoge resolutie (minimaal 300 dpi). Mail je bestand vóór 29 januari naar: jaarplanner.vrijescholen@fastmail.nl
Mocht je meerdere zware bestanden versturen, kan dat makkelijk via We Transfer.
Vergeet niet je naam en (eventueel) de naam van je vrijeschool te vermelden, want die horen natuurlijk thuis in misschien wel de belangrijkste pagina van de Jaarplanner: het colofon.

De transparanten die je hier ziet zijn gemaakt door: Kirstin, Lotte, klas 1 VSZ (2019), Paulien, Menno en Ilse. Dank jullie wel allemaal!

Dit bericht delen is super fijn ❤

Kerstgedicht

Voorloper van Vrede | Typhoon | 24.12.2020

Voorloper van vrede

Hey,
Hoe gaat het met je?
Kom even op adem.
We hoeven niets om thuis te zijn.
Geen plus of min, geen stellingname.

Weet je nog? Tijd.
Momenten van open handen in elkaar gegrepen
die zich alleen ballen tot een vuist om sleutels
door te geven.

Hier,
van mij,
voor jou.

Wees voorzichtig, maar kom binnen.
Laat dezelfde voet, waarop je door wilt gaan,
rusten.
Kom kijken zonder te willen.

Hier zijn we dan.
Alleen nog een restje deurklink in de hand.
In een open veld.
Geen muren, scharnieren of barrières,
alleen de wind die ons zijn geheim vertelt:

“Langer kijken doet ontmoeten,
Ontvankelijkheid boven rede.
Het voordeel van de twijfel
is de voorloper van vrede.”

Typhoon | 24.12.2020

Kijk Klassen! En doe er iets mee.

Nederland is stilgelegd. Ook de basisscholen zijn gesloten, voor in elk geval vier weken. In de donkerste dagen vlak voor Kerstmis voelt dat misschien niet meteen als een drama, maar dat is het natuurlijk wel. Zeker voor kinderen als Anyssa, Gianni en Yunuscan, voor wie school hun reddingsboei en thuishaven is en de enige uitweg uit een stressvolle situatie thuis of op straat. Je kunt hen leren kennen via de camera van documentairemakers Ester Gould en Sarah Sylbing op maandagavonden, bij omroep Human. Zij volgden, met oog voor detail én het grotere plaatje, deze kinderen vorig schooljaar. Een heel jaar lang. En wat voor schooljaar werd dat, met een lockdown in de lente die 8 weken duurde. Twee maanden verstoken zijn van school is beschadigend veel, zeker voor kwetsbare kinderen, stellen steeds meer onderzoekers. Des te waardevoller dat we mogen mee kijken met Anyssa, Gianni en Yunuscan: in hun klas, op straat en bij hen thuis. Wie zijn deze kinderen? Hoe komen ze tot leren? En hoe gaat het verder als dat niet lukt? We zijn na drie afleveringen nog niet beland in maart 2019, maar ik houd ik mijn hart daar nu al voor vast.

Wat een eye-opener: de documentaireserie ‘Klassen’ van omroep Human.
Te zien op NPO1 op maandagavonden om 21.30 uur.


Recht op onderwijs
Even los van de absurde motivatie om basisscholen opnieuw te sluiten opdat ouders niet te mobiel worden in tijden van corona, is in Nederland het recht op onderwijs al langer in het geding. Of moet ik zeggen: het voorrecht om te worden wie je bent? Want dat lijkt steeds meer af te hangen van het opleidingsniveau van de ouders van het kind in kwestie. Dat is de grote boodschap van deze bijzondere documentaireserie. Het besluit dat ook basisscholen dicht moeten, wordt goedgepraat vanuit de aanname dat leerkrachten hun klas wel weer even op afstand kunnen voorzien van de nodige kennis – ook al ligt het glasharde bewijs op tafel dat dit nog meer achterstanden in de hand zal werken.

Hoe belangrijk vinden we de vorming van kinderen eigenlijk?
De echte angel schrijnt op een heel andere plek: rondom de vraag wat we eigenlijk verstaan onder onderwijs. Gert Biesta, hoogleraar pedagogie die onze Onderwijsraad tot vorig jaar van advies voorzag, ziet onderwijs namelijk veel breder dan ze in Den Haag hebben onthouden. Onderwijs leunt niet alleen op de pijler van kwantificeren (cognitieve kennis opdoen). Er zijn nog twee veel belangrijker pijlers: socialiseren (leren van je klas als gemeenschap) én met stip op 1: subjectwording (persoonlijkheidsvorming). Deze drie pijlers samen brengen mensenkinderen tot volwassenwording in onze wereld. Onderwijs is dus een veel complexer proces dan op afstand ooit kan worden overgebracht. Het kan alleen maar plaatsvinden in real life. Door echte, professionele, gedreven onderwijzers. In Klassen kun je prachtig zien hoe hard de kinderen moeten werken aan het veroveren van cognitieve kennis – zonder intens contact met en persoonlijke begeleiding van hun leerkracht redden ze dat al niet. Maar zonder dagelijks contact met leeftijdgenootjes en hun leerkrachten in een kindvriendelijke omgeving en zonder oprechte, structurele aandacht voor wat er in hun hart leeft of juist aan het doven is, gaan ze zéker kopje onder. Dat onze voormalige Rotterdamse wethouder van onderwijs Hugo de Jonge het mensworden nu al niet meer mee weegt binnen zijn kersverse, griezelig grote volmacht als minister van volksgezondheid, zegt veel. Hoe belangrijk vinden we de vorming van kinderen eigenlijk?

Anyssa is een sprankelend meisje van tien jaar. Ze woont bij haar zieke opa en oma omdat haar moeder niet voor haar zorgt, maar wel wil dat ze bij haar komt wonen aan de andere kant van de stad. Lukt het Anyssa om zich te blijven focussen op haar eigen toekomst?
beeld: fragment uit ‘Klassen’ van Ester Gould en Sarah Sylbing |human.nl

Kansenongelijkheid
Dat deze processen zonder de donderwolk van covid-19 in Nederland voor veel kinderen al niet meer vanzelf stroomden, onthullen Gould en Sylbing met toewijding en genadeloze precisie. Zij laten zien hoe kinderen snakken naar een beetje warmte en persoonlijke aandacht, zeker als er geen stabiele thuissituatie is. En wat het hen geeft als ze dat wel mogen vinden. En wat er gebeurt als ze worden ondergesneeuwd in een systeem dat van lerarentekorten, protocollen, Magister en cito-toetsen aan elkaar hangt. In Klassen zien we wethouder onderwijs Marjolein Moorman oprecht proberen om het tij van kansenongelijkheid te keren in haar stad Amsterdam én in Den Haag. We zien ook heel veel leerkrachten die met tomeloze inzet roeien met de riemen die ze nog hebben. Maar veel ruimte om deze kinderen op adem te laten komen lijkt er niet te zijn. We kiezen er in Nederland immers voor dat kinderen al rond hun elfde, soms nog maar tiende levensjaar moeten voorsorteren op hun toekomst. Is de afslag van het schooladvies eenmaal genomen, dan laat die route zich onderweg nog maar moeilijk bijstellen. Onderzoek wijst uit dat kinderen van laagopgeleide ouders stelselmatig een schooladvies krijgen dat onder hun kunnen mikt. Daar ligt wethouder Marjolein Moorman al jaren van wakker. Hierover zei ze vorige week nog in Het Parool: “Het gevolg van vroege selectie is dat kinderen al heel jong over een zo hoog mogelijke lat moeten springen: het is een soort wedstrijd geworden. Dit is vooral in het nadeel van kinderen die minder meekrijgen van thuis. (…) Voor deze kinderen is het minder makkelijk om al jong te laten zien wat ze kunnen. Het gevolg is dat veel kinderen niet het schooladvies krijgen dat het beste bij ze past. De coronacrisis vergroot dat probleem.”

Klassen gaat dus over veel meer dan een paar achtstegroepers in Amsterdam Noord. Gould en Sylbing laten zien hoe het rigide onderwijssysteem van Nederland verdeelt en heerst. Ten koste van cohesie in de samenleving én ten koste van ongelooflijk veel talent en innerlijke motivatie. Niet alleen van de kinderen, maar ook van leerkrachten en ouders. En dat, terwijl dit de generatie kinderen is die de consequenties van de echt grote crises zullen moeten dragen.

Laten we als ouders en opvoeders oog houden voor de basis van een gezonde samenleving en doen wat we kunnen om volwaardig onderwijs levend en beschikbaar te houden voor alle kinderen. Kijk Klassen en doe er iets mee. Thuis, op de school van je kinderen of voor kinderen die het hard nodig hebben. Of word lid van omroep Human, als dank voor het maken van een eye-opener als Klassen.

Verder lezen?
Achtergronden over de serie Klassen vind je hier
Marjolein Moorman pleit voor een nationaal plan voor gelijke kansen in het onderwijs
Glashelder pleidooi voor terugkeer naar de middenschool



Saffraangeluk #1

Morgen is het derde advent, Sint Lucia én wereldlichtjesdag. Mooi, hoe op het donkerste moment van het jaar het licht in verschillende culturen geëerd wordt .

De legende van Sint-Lucia die haar eigen ogen uitstak en toch bleef zien, hangt samen met de symboliek van de winterzonnewende: de overwinning van het licht op de duisternis. Wereldlichtjesdag is daar een eigentijds voorbeeld van. Ontstaan in 1997 in Amerika, worden er op steeds meer plekken in de wereld op de 2e zondag van december om 19.00 uur lokale tijd kaarsen gebrand voor overleden kinderen. Omdat we in verschillende tijdzones leven, licht er op ieder uur wel ergens op de wereld een kaars op voor de kinderen die niet meer onder ons zijn. Steek thuis een kaarsje aan of volg de livestream voor een online moment om 18.50 uur.

Saffraandraadjes of saffraanpoeder?
Zin in wat lekkers voor deze dag? Bak Lussekatter! Deze krullerige goudgele ‘kattentongen’ horen in Zweden bij het lichtfeest Sint Lucia op 13 december, maar ze worden vaak tot aan Kerstmis gebakken. Hun gele gloed danken de broodjes aan de handgeplukte stempels van de saffraankrokus (crocus sativus). De smaak van saffraan is met niks te vergelijken: fris en aards tegelijk. Met geelwortel (kurkuma) kleurt je deeg ook geel, maar dan smaken je broodjes wel anders. Kwestie van uitproberen. Als je aan saffraanpoeder kunt komen, voeg je het toe aan de droge ingrediënten. Als je echte saffraandraadjes gebruikt, wel deze dan eerst tien minuutjes in een paar lepels kokendheet water. Verwijder de draadjes, voeg het vocht toe aan de melk en werk dan verder volgens het recept.

Recept Lussekatter / Luciabroodjes
Traditioneel worden deze broodjes van tarwebloem en suiker gemaakt, maar Luise en David van The Green Kitchen bedachten een voedzamer variant. Leuk om te maken met de kinderen. Wel even plannen: het deeg moet twee keer rijzen. Luciabroodjes zijn op hun best als ze net uit de oven komen. Lekker met een kop dampende thee, chai of koffie!

1 eetlepel droge gist (of 25 g verse gist)
1/2 theelepel zeezout
50 saffraandraadjes of 1 g saffraanpoeder
60 g roomboter
250 ml melk, soyamelk of notenmelk
6 theelepels ahornsiroop of honing
2 eetlepels amandelpasta (optioneel)
5 eetlepels Turkse yoghurt, volle kwark of soyayoghurt
450 g speltbloem (voor wat meer vezels: speltmeel)
30 rozijnen
1 losgeklopte eidooier

Eerst even over het deeg
Hoe lang je jouw deeg moet kneden hangt af van het meel dat je gebruikt: als er nog vezels inzitten, neemt het deeg meer vocht op dan witte bloem. Als je deeg te nat blijft, kun je meer meel toevoegen en/of langer kneden (zo’n tien minuten). Als je deeg te droog voelt: voeg dan voorzichtig nog een beetje melk toe.

Meng gist, zout en saffraan in een grote kom en zet opzij. Smelt de roomboter in een sauspan, voeg melk, ahornsiroop / honing en amandelpasta toe en verhit tot maximaal 40°C. Klop stevig door zodat de amandelpasta goed oplost en voeg het geheel dan toe aan de droge ingrediënten. Voeg yoghurt / kwark toe en klop tot een samenhangend mengsel. Voeg 2/3 van het speltmeel toe. Roer door met een houten lepel tot het stevig genoeg is om te kneden. Voeg meer meel toe tot het deeg zich goed laat vormen tot een bal die niet aan je handen plakt. Dek de bal af met een schone keukendoek, laat rijzen op een warme plek. In elk geval een uurtje of totdat het deeg dubbel zo groot geworden is, met luchtblazen erin.

Verzamel de rozijnen in een kommetje met een paar eetlepels lauw water, zodat ze kunnen wellen. Kneed het deeg een minuutje op een licht bebloemde ondergrond en maak er een rol van. Verdeel in 15 gelijke stukken, die je onder de handen rolt tot kleine strengen van een centimeter dik. Vorm er een kleine S van door de punten naar binnen te krullen. Dek weer af met de keukendoek op een warme plaats en laat nog eens 30 minuten rijzen. Verwarm ondertussen de oven tot 220°C. Bestrijk de broodjes met een beetje eidooier, zodat ze mooi gaan glanzen. Versier met een paar rozijntjes. Bak de broodjes tot ze goudbruin zijn in 10 tot 15 minuten. Zet koffie of thee en smullen maar!

De broodjes blijven in een luchtdichte trommel een kleine week goed, maar vers uit de oven zijn ze het lekkerst. Fijne zondag!

Laten we zingen van leuke dingen

Voor iedereen die zin heeft in een inclusief Sinterklaasfeestje, een lief lied dat Bert & Ernie zingen voor Sint Nicolaas, uit het hoorspel Hoor wie klopt daar kinderen – een Sinterklaasfeestje met Bert & Ernie! Grijsgedraaid als kind, voor het open raam op 5 december, in afwachting van die zak op de stoep. Wordt het niet eens tijd dat de vertolkers van Bert & Ernie gelauwerd worden om hun woordkunsten en hilarische grappen voor klein en groot? Het bijzondere aan deze uitgave is dat het zo dicht op de beleving van kinderen geschreven is, dat het al het gezwartepiet van de laatste jaren glansrijk heeft overleefd. 5 December gaat over schenken en denken aan een ander, over verwachting en een kloppend hart, over dichten en elkaar zien in hoe je bent.


Eerlijk is eerlijk: Zingen van leuke dingen was niet mijn lievelingslied toen ik als kind vol verwachting mijn hart voelde kloppen. Maar nu ik moeder ben, geniet ik dubbel van de beelden, gevoelens en grappige contrasten die erin bezongen worden. Herkenbaar voor elk mensenkind!

Als je het Bert & Ernie wilt horen zingen, zoals alleen zij dat kunnen, moet je op You Tube naar de voorlaatste track gaan. Word je vrolijk van 😉
Hier vind je de hele LP Hoor wie klopt daar kinderen – een Sinterklaasfeestje met Bert & Ernie!

Laten we zingen van leuke dingen
Van regen, de zon en de maan
Van duiven en schaatsen en touwtje springen
Van appels en peren en banaan
Van jou en van mij, van een dansje erbij
Van jassen en tassen en tomaat
Van boekjes en koekjes, een wesp en een bij
Moet je horen hoe leuk of dat gaat

Er zit een bel op mijn fiets
In het donker zie je niets
Maar dan lig je lekker in bed
En heb ik verdriet
Dan hoor je me niet
Want dan speel ik op mijn trompet

Gordijnen en stoelen
Een potje sjoelen
Of lezen, dat vind ik zo fijn
Maar was eerst je handen
En poets ook je tanden
En buiten loopt een konijn

Laten we zingen van leuke dingen
Van regen, de zon en de maan
Van duiven en schaatsen en touwtje springen
Van appels en peren en banaan
Van jou en van mij, van een dansje erbij
Van jassen en tassen en tomaat
Van boekjes en koekjes, een wesp en een bij
Moet je horen hoe leuk of dat gaat

Een bal en een doos, een kip en een poes
Een vaas en een bloemkool en een hoed
Een scheur in je broek en een pot appelmoes
En een zakdoek voor als je huilen moet
Een knal en een bal
Een ballon en een ton
En een grote blaar op je voet
Een boot vaart op zee
Kom vooruit, zing maar mee
Want nu weet je toch wel hoe het moet

Laten we zingen van leuke dingen
Van regen, de zon en de maan
Van duiven en schaatsen en touwtje springen
Van appels en peren en banaan
Van jou en van mij, van een dansje erbij
Van jassen en tassen en tomaat
Van boekjes en koekjes, een wesp en een bij
Moet je horen hoe leuk of dat gaat


van de lp Hoor wie klopt daar kinderen – een sinterklaasfeestje met Bert & Ernie! (1984)
tekst: Paul Haenen en Jacques Plafond

Verhaal voor Eerste Advent

Dit verhaal vond ik vanmorgen in de bundel Een ster over de grens. Het staat al jaren in dat verhalenboek, maar ademt de tijdgeest van nu. Mooie adventstijd ❤

Het geschenk van de koning
die in het verborgene heerst
Eberhard Kurras

Het is nog niet zo lang geleden dat er een land was dat het grootste op aarde was. Het had bijna alle andere landen aan zich onderworpen. Het volk van het land had zich niet alleen grote roem verworven, maar ook de allergrootste rijkdom en daarom konden ze van zichzelf zeggen, dat er eigenlijk niets meer was dat aan hun geluk ontbrak.

Maar op een dag brak er in dit land een merkwaardige ziekte uit. Eerst waren er maar enkele mensen die de ziekte kregen. Daarna echter steeds meer en ten slotte groeide ze uit tot een epidemie. Door de ziekte kregen de mensen verlammingsverschijnselen. Het waren niet slechts uiterlijke verlammingsverschijnselen – ook het wezen van de mensen werd erdoor aangetast. Zij die erdoor overvallen werden, konden zich niet meer bewegen, kort daarna niet meer spreken en ten slotte zelfs niet meer denken. Daardoor raakten de mensen van dat land in grote verwarring; ze begrepen niet dat dit onheil juist in deze gelukkige tijd uitbrak.

Toen de ziekte steeds meer om zich heen greep en ook mensen besmette die een belangrijke functie in dat land bekleedden, riep de koning ten slotte zijn raadgevers bijeen en vroeg hun wat er aan deze nood gedaan moest worden. Maar meer dan dat wat de artsen reeds geprobeerd hadden, wisten de raadgevers ook niet te zeggen. De enige raad die zij de koning konden geven was in het hele land te laten omroepen dat diegene die hulp zou kunnen bieden naar het paleis moest komen.

De koning volgde deze raad op en na verloop van tijd verscheen in het paleis een oude grijze herder. Wat hij zei was voor de koning heel onverwacht. ‘Koning, er is slechts één middel dat u in deze nood kan helpen. Zend uw dochter naar de koning die in het verborgene heerst. Hij zal haar geven wat u nodig heeft.’

Toen de koning deze woorden hoorde, voelde hij een grote tegenzin opkomen, want hij wilde zijn eigen dochter niet de wereld inzenden naar een onbekende koning, die bovendien nog in het verborgene heerste. Maar toen hij ten slotte zelf ook ziek werd, besloot hij de raad van de oude herder op te volgen.

En zo vertrok de jonge koningsdochter van het paleis en begon te zoeken naar de koning die in het verborgene heerst. Ze wist niet op welke plaats hij woonde, noch welke weg naar zijn woonplaats zou voeren. Maar ze was vervuld van een groot verlangen om deze koning te vinden en de mensen uit haar land te helpen. Ze liep van de vroege ochtend tot de late avond. Omdat ze aan het einde van deze eerste dag nog niets bereikt had, besloot ze niet naar een herberg om te zien, maar buiten onder de grote hemel te overnachten om vooral geen teken te missen van de koning die in het verborgene heerst.

Terwijl het donker werd klom ze naar boven en ging op de top van een berg zitten. Nu zag ze hoe de oneindige hemel boven haar welfde in een diepblauwe kleur. Nog nooit had ze de hemel zo gezien. Lang en aandachtig keek ze met grote verwondering naar de hemel boven haar en voelde zich steeds vrijer en weidser worden. Het was alsof ze plotseling deelgenoot werd van vele geheimen ter wereld. Toen ziel ze in een diepe slaap.

De volgende morgen werd ze wakker en merkte vol verbazing dat ze een prachtige diepblauwe mantel aanhad die haar geheim omhulde. Ze liep verder en kwam talloze mensen tegen. Allemaal verlangden ze hulp van haar. Soms scholden ze haar daarbij uit, maar de koningsdochter hielp waar ze kon, zonder morren of boos te worden.

Aan het eind van de dag kwam ze een mens tegen die bijna geen kleren meer aan het lijf had. Dringend vroeg hij haar om een warm kledingstuk omdat hij het koud had. Toen schonk de koningsdochter deze mens haar eigen kleed. Ze had immers de diepblauwe mantel nog. Maar toen ze verderging en zichzelf bekeek, ontdekte ze dat ze een nieuw kleed droeg; het straalde in de prachtigste rode kleuren.

Toen de koningsdochter de volgende dag verder ging werden de hindernissen op haar weg steeds groter. De wegen werden steeds onbegaanbaarder en ze voelde dat haar krachten afnamen. Maar nog steeds bleef haar wil op het doel gericht. Ten slotte kwam ze doodmoe op een weide die omzoomd werd door loof- en vruchtbomen. Stilletjes ging ze onder de grootste van de vruchtbomen zitten. Haar krachten waren uitgeput.

Terwijl ze daar zo zat en bij zichzelf dacht ‘Had ik maar de kracht om te willen’, begon de boom waaronder ze zat te bewegen. De takken en bladeren schudden zo lang tot plotseling twee schitterende schoentjes naar beneden vielen. Ze straalden van het warmste goud. De koningsdochter raapte de schoentjes op en trok ze aan. Toen voelde ze hoe een nieuwe kracht door haar leden stroomde zoals ze nog nooit gehad had. Ze kon weer verder gaan.

De vierde dag begon de weg te dalen en leidde de koningsdochter langzaam naar het binnenste van de aarde. Eerst liep ze door een beangstigende duisternis, maar langzamerhand werd het lichter en lichter, tot ze in een ruimte stond met een onbeschrijflijk en warm licht. Het leek haar alsof ze in de hartkamer van de aarde was gekomen. In het midden van de ruimte stond een troon waarop een jonge koning zat. Er straalde een milde zonneglans van hem uit. En om hem heen stonden de geesten van de natuur, de leiders der mensheid en de hoogste der engelen.

Nu wist de koningsdochter dat ze haar doel had bereikt. Hij die op de troon zat, keek naar de jonkvrouw en zag de kleding die ze droeg: de diepblauwe mantel die haar omhulde, het rode kleed en de gouden schoentjes. Toen begon hij te spreken. Hij zei: ‘Ik zie dat je waardig bent het heil te ontvangen om het aan de mensen te brengen.’ En hij gaf haar een gouden schaal gevuld met blinkend, helder water en liet de koningsdochter ervan drinken. Daarna gaf hij haar de opdracht de schaal naar de mensen te. brengen en hen te vertellen van de koning die in het verborgene heerst. Alle mensen die daaraan zouden geloven zouden van het water mogen drinken en van hun ziekte worden genezen.

De koningsdochter nam de schaal en ging terug naar het land van de mensen. Toen ze daar van haar ontmoeting vertelde wilden de meeste mensen niet geloven dat er een koning was die in het verborgene heerste. Zij die haar verhaal echter wel geloofden gaf zij uit de gouden schaal te drinken en zij werden genezen.

Zo hebben vele mensen nieuw leven ontvangen en er zullen nog velen bij komen als zij hun hart openen voor de boodschap dat er een koning is die in het verborgene heerst en die waakt over het water des levens en dit aan de mensen schenkt. Hij woont onder ons en wacht op ons.

uit: Een ster over de grens | Christofoor | 1986